این روزها که فرق گذاشتن بین واقعیت و آنچه الگوریتمهای ماشینی ساختهاند هر ساعت سختتر از قبل میشود، اینستاگرام تصمیم گرفته گام تازهای برای شفافتر کردن فضای مجازی بردارد.
متا، شرکت مادر اینستاگرام، از طرح آزمایشی برچسبی به نام «AI Creator» خبر داده که به تولیدکنندگان محتوا اجازه میدهد هویت خودشان را اگر از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده میکنند، برای مخاطبان روشن کنند. اما نکته مهم اینجاست که استفاده از این برچسب فعلاً انتخابی و کاملاً اختیاری است.
این نشان جدید هم در صفحه پروفایل کاربر و هم در کنار پستها و ریلزهای او در بخشهای مختلف اپلیکیشن دیده خواهد شد. توضیحی که کنار این برچسب قرار گرفته، صراحت قابل قبولی دارد: «این پروفایل محتوایی را منتشر میکند که با هوش مصنوعی تولید یا اصلاح شده است.» به گفته مسئولان متا، این کار بخشی از تلاش آنها برای ارتقای سطح شفافیت در مورد نقش هوش مصنوعی در اینستاگرام است. نکته جالب دیگر اینکه زبان و ادبیاتی که در این برچسبهای جدید استفاده شده، خیلی صریحتر و قاطعتر از آن نشانهای قدیمی «AI info» قبلی متا است که فقط به کاربر میگفت یک پست خاص «ممکن است» با ابزار هوش مصنوعی ساخته یا ویرایش شده باشد.
اما نقطه ضعف بزرگ و شاید غیرقابلاجتناب این طرح، همان اختیاری بودن آن است. وقتی قانونی در کار نباشد که کاربران را ملزم به این کار کند، خیلی از تولیدکنندگان محتوا ترجیح میدهند بدون هیچ هشداری به کار خود ادامه بدهند و مخاطب هم نفهمد با یک محتوای ماشینی طرف است یا واقعی. پیش از این هم هیئت نظارت متا بارها انتقاد کرده بود که سیستمهای خود این شرکت هم توانایی شناسایی خودکار و دقیق همه محتواهای ساخته شده با هوش مصنوعی را ندارند، پس تکیه کردن صرفاً به خوداظهاری کاربران، چندان راهحل کاملی به نظر نمیرسد.
از یک سو متا معتقد است که این برچسب میتواند حس اعتماد بین تولیدکننده و مخاطب را تقویت کند. از سوی دیگر منتقدان میگویند اگر متا واقعاً برای اعتمادسازی جدی بود، باید این ویژگی را اجباری میکرد یا حداقل محدودیتهایی برای حسابهای غیرشفاف در نظر میگرفت. فعلاً شرکت رویکردی نرم و ملایم را در پیش گرفته، اما با توجه به سرعت پیشرفت هوش مصنوعی و اینکه چشم انسان دیگر به راحتی نمیتواند حقیقت را از جعلی تشخیص بدهد، شاید خیلی زود شاهد جایگزینی این رویکرد با قوانین سختگیرانهتری باشیم.
