بهترین فیلم های اساطیری | از ادیسه تا ثور

فیلم Thor

• ژانر: اکشن، خیال‌انگیز
• کارگردان: کنت برانا
• بازیگران: کریس همسورث، ناتالی پورتمن و آنتونی هاپکینز
• سال انتشار: ۲۰۱۱
• میانگین امتیازات Thor در IMDB: ۷

مجموعه فیلم‌های ثور امروزه به عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین آثار سینمایی اقتباسی از اساطیر نورس شناخته می‌شوند. این فیلم‌ها که بخشی جدایی‌ناپذیر از دنیای سینمایی مارول (MCU) هستند، بر پایه شخصیت ثور، خدای قدرتمند رعد و برق در اساطیر نورس، بنا شده‌اند.

اگرچه مارول به منابع غنی اساطیر نورسی و اسکاندیناوی دسترسی داشت، اما در این اقتباس‌های سینمایی، تفاوت‌های چشمگیری میان شخصیت‌های اساطیری اصلی و نسخه‌های سینمایی آن‌ها دیده می‌شود. با این حال، این مجموعه فیلم‌ها، به جز شخصیت اصلی، فرصتی ارزشمند برای آشنایی مخاطبان با دیگر نام‌های آشنای افسانه‌های نورس فراهم کرده‌اند؛ نام‌هایی چون اودین، لوکی، فریگا و هایمدال. همچنین، فضای کلی این فیلم‌ها به خوبی تصویری از باور وایکینگ‌ها و بسیاری از مردمان آن دوران را به نمایش می‌گذارد که خدایان خود را نه موجوداتی دور از دسترس، بلکه شبیه به انسان‌هایی با قدرت‌های فراطبیعی، ساکن در آسگارد، تصور می‌کردند.

فیلم Jason And The Argonauts

• ژانر: اکشن، ماجراجویی، خانوادگی
• کارگردان: دان چفی
• بازیگران: تاد آرمسترانگ، نانس کووک و انیو آنتونلی
• سال انتشار: ۱۹۶۳
• میانگین امتیازات Jason And The Argonauts در IMDB: ۷/۳

فیلم کلاسیک جیسون و آرگونات‌ها همچنان به عنوان اثری برجسته و محبوب در میان علاقمندان به اساطیر یونان باستان شناخته می‌شود. این فیلم با جلوه‌های بصری خیره‌کننده که بسیار فراتر از زمان خود بود، طراحی منحصربه‌فرد و نوآورانه‌اش، توانست تصویری فریبنده از دنیای باستان را به نمایش بگذارد.

قوت داستان فیلم به حدی بود که تمامی عناصر آن را به شکلی هنرمندانه در کنار هم قرار داد و هر صحنه، عشق و ارادت عمیق سازندگان به اساطیر یونان را آشکار می‌ساخت. شخصیت‌پردازی پرشور و سرگرم‌کننده نیز از دیگر نقاط قوت این اثر به شمار می‌رود که جایگاهی ویژه را در میان فیلم‌های مشابه برای آن رقم زده است.

ترکیب صحنه‌های اکشن هیجان‌انگیز، ضرباهنگ تند و ریتم جذاب، همراه با اجرای قدرتمند بازیگران و نبوغ کارگردانی، جیسون و آرگونات‌ها را به یکی از درخشان‌ترین نمونه‌ها در سینمای اساطیری یونان تبدیل کرده است. گرچه بعدها شاهد ساخت فیلم دیگری با همین عنوان بودیم، اما هیچ‌کدام نتوانستند به موفقیت و تاثیرگذاری نسخه اصلی دست یابند.

فیلم Wonder Woman

• ژانر: ماجراجویی، اکشن، خیال‌انگیز
• کارگردان: پتی جنکینز
• بازیگران: گل گدوت، کریس پاینز و رابین رایت
• سال انتشار: ۲۰۱۷
• میانگین امتیازات Wonder Woman در IMDB: ۷/۴

فیلم زن شگفت‌انگیز تجربه‌ای تازه و هیجان‌انگیز برای طرفداران فیلم‌های اساطیری یونان و همچنین دنیای گسترده دی‌سی (DCU) بود. پیشینه شخصیت دایانا با روایتی گیرا و متقاعدکننده و تصاویری نفس‌گیر به تصویر کشیده شده است. همچنین، ادغام داستان او با وقایع جنگ جهانی اول و مدیریت هوشمندانه مفاهیم پیچیده‌ای چون جنسیت، نژادپرستی و ضعف‌های انسانی، لایه‌هایی عمیق به فیلم بخشیده است.

در این فیلم، داستان حرف اول را می‌زند؛ روایتی که به طرز ماهرانه‌ای تعادل میان اکشن، کمدی و عشق را تا پایان حفظ می‌کند. دایانا شاید با هیولاهای غول‌پیکر اساطیری روبرو نشود، اما در عوض با واقعی‌ترین و ترسناک‌ترین هیولاهای انسانیت دست و پنجه نرم می‌کند. این داستان‌سرایی غنی، در کنار بازی‌های درخشان، جلوه‌های ویژه چشم‌نواز و موسیقی متن تاثیرگذار، زن شگفت‌انگیز را به اثری تماشایی و به‌یادماندنی بدل کرده است.

فیلم Iphigenia

• ژانر: درام
• کارگردان: مایکل کوکویانیس
• بازیگران: ایرنه پاپاس، کوستاس کازاکوس و کوستاس کاراس
• سال انتشار: ۱۹۷۷
• میانگین امتیازات Iphigenia در IMDB: ۷/۷

فیلم ایفیگنیا به عنوان سومین و باشکوه‌ترین اثر در سه‌گانه فیلم‌های اساطیری یونانی به کارگردانی مایکل کوکیانیس، شاهکاری به‌یادماندنی است.

این فیلم که اقتباسی وفادارانه از نمایشنامه‌ای به همین نام است، روایتگر داستان ایفیگنیا، دختر آگاممنون و کلیتمنسترا (خواهر هلن تروا) می‌باشد. او در این مسیر با چالش‌های دشوار زندگی و کشمکش میان وظیفه و ایمان روبرو می‌شود. داستان زمانی به اوج دراماتیک خود می‌رسد که ایفیگنیا درمی‌یابد الهه آرتمیس، در ازای گناه شکار گوزنی مقدس توسط سربازان ارتش، دستور قربانی شدن او را صادر کرده است. این واقعه، مفاهیم عمیقی چون ایمان، فداکاری و مسئولیت‌پذیری را به بوته آزمایش می‌گذارد.

ایفیگنیا با استقبال گسترده منتقدان روبرو شد و نامزد دریافت جوایز معتبر جهانی از جمله جایزه اسکار و جایزه نخل طلای کن گردید.

فیلم The Killing of a Sacred Deer

• ژانر: درام، رازآلود، ترسناک
• کارگردان: یورگوس لانتیموس
• بازیگران: کالین فارل، بری کیوگن و نیکول کیدمن
• سال انتشار: ۲۰۱۷
• میانگین امتیازات The Killing of a Sacred Deer در IMDB: ۷

پس از مرگ ناگهانی پدر مارتین در جریان یک عمل جراحی، رابطه‌ای عمیق و پیچیده میان او و دکتر استیون مورفی، جراح قلب و عروق برجسته، شکل می‌گیرد. دکتر مورفی که احساس گناه شدیدی نسبت به مرگ پدر مارتین دارد، تلاش می‌کند با هدایای گران‌بها و دعوت مارتین به شام خانوادگی، بار این مسئولیت را از دوش خود بردارد.

اما اوضاع به شکلی غیرمنتظره تغییر می‌کند. دکتر مورفی با درک علاقه مادر مارتین به خود، سعی در فاصله گرفتن از آن‌ها دارد. در این میان، همه چیز شروع به فروپاشی می‌کند و بار سنگین گناه یک نفر، بر دوش تمام خانواده می‌افتد. تنها یک انتخاب دشوار و طاقت‌فرسا می‌تواند این چرخه را بشکند، اما این انتخاب مستلزم یک قربانی است. در این نقطه، اعتراف به گناه و پذیرش اشتباه، اهمیتی حیاتی می‌یابد.

این فیلم به شکلی هوشمندانه به یکی از داستان‌های تکان‌دهنده اساطیر یونان باستان، که پیش‌تر در توضیح فیلم ایفیگنیا به آن اشاره شد، ارجاع می‌دهد. داستان قربانی کردن ایفیگنیا به فرمان آرتمیس، الهه شکار، در پی گناه شکار گوزنی مقدس توسط سربازان آگاممنون، بازتابی تیره و دراماتیک در این اثر مدرن دارد.

فیلم The Last King

• ژانر: درام، تاریخی، اکشن
• کارگردان: نیلس گوپ
• بازیگران: یاکوب اوفتبرو، کریستوفر هیویو و تورکل دومرسنس سولدال
• سال انتشار: ۲۰۱۶
• میانگین امتیازات The Last King در IMDB: ۶/۱

در قلب سرزمینی سرد و باستانی نروژ، تاج و تخت پادشاه هاکون در آستانه فروپاشی است. نیرویی دست‌نشانده از دانمارک، سایه‌ی شوم خود را بر شرق نروژ گسترانده و اقتدار پادشاه را به چالش می‌کشد.

در این میان، دسیسه‌ای تاریک شکل می‌گیرد. یک اشراف‌زاده‌ی جاه‌طلب، ملکه مارگارت را به خیانت ترغیب می‌کند؛ وعده‌ی تاج و تخت در ازای مسموم کردن پادشاه. مارگارت، در پی این پیمان شوم، هاکون را طعمه‌ی زهر می‌کند و به زادگاهش بازمی‌گردد. اما تقدیر، نقشه دیگری در سر دارد. فاش می‌شود که هاکون، پیش از مرگ، صاحب فرزندی شده که اکنون از دیدگان پنهان مانده است. این کودک، وارث حقیقی تاج و تخت، به هدف اصلی شکارچیان دانمارکی تبدیل می‌شود و بقای او، آرمانه‌ی نبرد نهایی برای آزادی نروژ خواهد بود.

فیلم The Northman

• ژانر: اکشن، درام، ماجراجویی
• کارگردان: رابرت اگرز
• بازیگران: الکساندر اسکاشگورد، نیکول کیدمن و کلیس بنگ
• سال انتشار: ۲۰۲۲
• میانگین امتیازات The Northman در IMDB: ۷

فیلم The Northman تازه‌ترین اثر سینمایی است که به شکلی خیره‌کننده اساطیر اسکاندیناوی را به تصویر می‌کشد. این اثر، داستانی حماسی از انتقام را بازگو می‌کند که با الهام از اسطوره پرومتئوس و درهم آمیخته با تار و پود اساطیر نورس، روایتی گیرا و نفس‌گیر را خلق کرده است.

شخصیت اصلی فیلم، آملث (با بازی الکساندر اسکاشگورد)، پس از تجربه‌ی تلخ از دست دادن پدر و خیانت عمویش، در آتش انتقام شعله‌ور می‌شود. این خط داستانی، پژواکی قدرتمند از تراژدی هملت شکسپیر را در خود دارد. در طول فیلم، تماشاگر با موجودات شگفت‌انگیز اساطیر نورس، از جمله والکیری‌های جنگاور و پیشگویان خردمند (seers)، ملاقات می‌کند. The Northman با تصاویر سورئال و سکانس‌های بصری خیره‌کننده، تجربه‌ای سینمایی پر از هیجان و شگفتی را ارائه می‌دهد.

فیلم Spartacus

• ژانر: درام، بیوگرافی، ماجراجویی
• کارگردان: استنلی کوبریک و آنتونی مان
• بازیگران: کرک داگلاس، لارنس الیویه و جین سیمونز
• سال انتشار: ۱۹۶۰
• میانگین امتیازات Spartacus در IMDB: ۷/۹

فیلم Spartacus، شاهکاری ماندگار در ژانر حماسی، علی‌رغم تنش‌های خلاقانه میان ستاره‌ی خود، کرک داگلاس، و کارگردان برجسته‌اش، استنلی کوبریک، جایگاهی والا در تاریخ سینما دارد. این اثر، روایتی پرشور از حماسه اسپارتاکوس، رهبر شورش بردگان علیه امپراتوری روم باستان است.

Spartacus با درآمیختن عشق و تراژدی، داستانی تاریخی را به شکلی احساسی و تأثیرگذار به تصویر می‌کشد. هرچند این فیلم به طور مستقیم به اساطیر یونان نمی‌پردازد، اما روح حماسی و درونمایه‌های کهن آن، مخاطبان علاقه‌مند به داستان‌های اساطیری را مسحور خواهد کرد. شهرت این فیلم بیش از هر چیز مدیون صحنه‌های نبرد عظیم و خیره‌کننده‌ی آن است؛ صحنه‌هایی که در غیاب جلوه‌های ویژه‌ی کامپیوتری امروزی، با حضور هزاران بازیگر، شکوهی بی‌بدیل به اثر بخشیده‌اند.

مینی سریال The Odyssey

• ژانر: درام، خیال‌انگیز، ماجراجویی
• کارگردان: آندری چونکالوفسکی
• بازیگران: آرماند آسانته، گرتا اسکاکی و ایزابلا روسلینی
• سال انتشار: ۱۹۹۷
• میانگین امتیازات The Odyssey در IMDB: ۷

مینی‌سریال The Odyssey، که با مدت زمان خود قابلیت نمایش به‌عنوان یک فیلم حماسی را نیز داراست، روایتی جان‌فزا از سفر پرمخاطره‌ی اولیس (اودیسئوس)، قهرمان بزرگ یونان، پس از پایان جنگ تروآ ارائه می‌دهد. اولیس که وطن و خانواده‌ی خود در ایتاکا را ترک کرده تا در کنار دیگر یونانیان در جنگ تروآ شرکت جوید، اکنون با نفرینی الهی مواجه شده که بازگشت او را به خانه‌اش به سفری ده ساله و پر از رنج تبدیل کرده است.

در این سفر طولانی، اولیس ناگزیر است با چالش‌های هولناکی روبرو شود: از هیولاهای افسانه‌ای و نیروهای خشمگین طبیعت گرفته تا ساحره‌های فریبنده و حتی سفر به دنیای مردگان. تنها با غلبه بر این موانع است که او شانس دیدار دوباره با خانواده‌اش را خواهد داشت.

The Odyssey، وفادار به متن حماسی هومر، داستانی پیچیده و سرشار از نمادگرایی را به تصویر می‌کشد. سازندگان با حفظ تمام جنبه‌های اصلی داستان، اثری نزدیک به سه ساعته خلق کرده‌اند که غنای جزئیات آن، تماشاگر را مسحور کرده و او را در این سفر اساطیری همراه می‌سازد.

فیلم Troy

• ژانر: درام
• کارگردان: ولفگانگ پترسون
• بازیگران: برد پیت، اریک بانا و اورلاندو بلوم
• سال انتشار: ۲۰۰۴
• میانگین امتیازات Troy در IMDB: ۷/۳

فیلم Troy، روایتی سینمایی از دل جنگ مشهور تروآ، اگرچه شاید به اندازه‌ی برخی آثار دیگر در ژانر اساطیری، پر زرق و برق نباشد، اما بی‌شک یکی از شخصیت‌محورترین آن‌هاست. این اثر با تمرکز بر عمق شخصیت‌ها و نمایش روابط انسانی در بطن نبردی عظیم، تجربه‌ای درگیرکننده را برای مخاطب رقم می‌زند.

شخصیت‌های Troy ملموس و قابل درک هستند و این امکان را فراهم می‌آورند که هر تماشاگر بتواند با قهرمانان داستان همذات‌پنداری کند. نبردهای فیلم، با بازی قدرتمند با احساسات مخاطب، ابعادی جدید می‌یابند. عشق و شرافت، مفاهیمی کلیدی هستند که در کنار فلسفه و سرنوشت، در گفتگوهایی گاه بزرگ و گاه صمیمی، به چالش کشیده می‌شوند.

بازی‌های درخشان بازیگران، عمق و باورپذیری شخصیت‌ها را دوچندان کرده است. خط داستانی نیز به خوبی به ابعاد شخصی و حماسی هر شخصیت پرداخته است. موسیقی متن حماسی ساخته‌ی جیمز هورنر فقید نیز، به جذابیت هرچه بیشتر این اثر افزوده است.

آیا از تماشای ساکنان آسگارد و شنیدن داستان المپ‌نشینان لذت می‌برید؟ در مرور بهترین فیلم‌های اساطیری از دل یونان و نورس با زومجی همراه باشید.