در صنعت بازی‌های ویدیویی، آثار کمی وجود دارند که بتوانند سال‌ها پس از انتشار همچنان محبوب باقی بمانند. بیشتر بازی‌ها پس از مدتی هیجان اولیه خود را از دست می‌دهند و با ورود عناوین جدید، از مرکز توجه بازیکنان فاصله می‌گیرند. این موضوع به‌ویژه در سال‌های اخیر که بازار بازی‌ها با سرعت بالایی رشد کرده و هر سال ده‌ها عنوان باکیفیت منتشر می‌شود، بیشتر به چشم می‌آید. با این حال، ماینکرفت (Minecraft) از معدود بازی‌هایی است که این روند را تغییر داد و توانست برای بیش از یک دهه جایگاه خود را در میان محبوب‌ترین بازی‌های جهان حفظ کند.
بازی ماینکرفت که توسط استودیو Mojang توسعه یافت، از زمان انتشار نسخه رسمی تاکنون میلیون‌ها بازیکن را در سراسر دنیا به خود جذب کرده است. این عنوان نه‌تنها همچنان جامعه‌ای فعال از گیمرها دارد، بلکه هر سال بازیکنان جدیدی نیز به آن اضافه می‌شوند. کمتر کسی را می‌توان پیدا کرد که دست‌کم یک‌بار این بازی را روی رایانه، کنسول یا تلفن همراه خود تجربه نکرده باشد.
ماینکرفت یک بازی سندباکس سه‌بعدی است که آزادی عمل، مهم‌ترین ویژگی آن محسوب می‌شود. بازیکن وارد جهانی کاملاً بلوکی می‌شود و می‌تواند بدون محدودیت، ساختمان بسازد، منابع جمع‌آوری کند، ابزارهای مختلف بسازد، به کاوش بپردازد یا حتی دنیای دلخواه خود را از ابتدا طراحی کند. همین آزادی بی‌حدوحصر باعث شده است که تجربه هر کاربر با دیگری متفاوت باشد و بازی هیچ‌گاه تکراری نشود.
بر اساس آمار منتشرشده از سوی مایکروسافت، ماینکرفت تا سال ۲۰۲۱ بیش از ۲۳۸ میلیون نسخه در سراسر جهان فروخته بود و عنوان پرفروش‌ترین بازی تاریخ را به دست آورد؛ رکوردی که همچنان یکی از مهم‌ترین افتخارات این بازی به شمار می‌رود. اما پرسش اصلی اینجاست که چگونه یک بازی با گرافیکی ساده، طراحی پیکسلی و بدون روایت داستانی کلاسیک توانست به چنین موفقیت کم‌نظیری برسد؟
در ادامه این مقاله، به سراغ تاریخچه ماینکرفت می‌رویم؛ از شکل‌گیری نخستین ایده‌های آن توسط مارکوس پرسن گرفته تا تبدیل شدن این پروژه کوچک به یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین آثار تاریخ صنعت بازی‌های ویدیویی. در این مسیر، با روند توسعه، عوامل موفقیت و اتفاقاتی که ماینکرفت را به یک پدیده جهانی تبدیل کردند نیز آشنا خواهیم شد.
مارکوس پرسن؛ برنامه‌نویسی که دنیای ماینکرفت را ساخت
مارکوس الکسی پرسن (Markus Alexej Persson) که بیشتر با نام مستعار ناچ (Notch) شناخته می‌شود، خالق بازی ماینکرفت است؛ فردی که علاقه‌اش به برنامه‌نویسی از همان سال‌های کودکی شکل گرفت و بعدها یکی از تأثیرگذارترین بازی‌های تاریخ را خلق کرد.
پرسن در ژوئن سال ۱۹۷۹ در شهر کوچک ایدسبین سوئد متولد شد. او دوران کودکی خود را در محیطی آرام و سرسبز سپری کرد و بخش زیادی از وقتش را در طبیعت و جنگل‌های اطراف محل زندگی‌اش می‌گذراند. خودش بعدها در گفت‌وگوهای مختلف اشاره کرده بود که پدرش علاقه زیادی به فناوری داشت و حتی با رایانه Commodore 128 کار می‌کرد و تجهیزات جانبی آن را شخصاً می‌ساخت. همین فضای خانوادگی باعث شد مارکوس خیلی زود به دنیای کامپیوتر علاقه‌مند شود.
پس از جدایی والدینش در هفت سالگی، او همراه مادرش به استکهلم نقل مکان کرد. تنها یک سال بعد، با کمک خواهرش برنامه‌نویسی را یاد گرفت و در هشت سالگی نخستین بازی ساده خود را طراحی کرد. همین تجربه ابتدایی، مسیر آینده او را مشخص کرد و علاقه‌اش به ساخت بازی‌های ویدیویی را شکل داد.
سال‌ها بعد، پرسن به‌عنوان برنامه‌نویس حرفه‌ای وارد صنعت بازی شد. یکی از نخستین پروژه‌های مهم او بازی Wurm Online بود؛ اثری در سبک سندباکس که امکان ساخت‌وساز، استخراج منابع و ایجاد دنیایی پویا را در اختیار بازیکنان قرار می‌داد. پس از آن به شرکت Midas که بعدها با نام King.com شناخته شد، پیوست. این استودیو در زمینه ساخت بازی‌های فلش فعالیت می‌کرد و مارکوس در دوران حضورش تقریباً هر دو ماه یک بازی جدید توسعه می‌داد. او بعدها اعلام کرد که در این شرکت روی حدود ۲۵ تا ۳۰ بازی مختلف کار کرده است.
با وجود فعالیت حرفه‌ای، پرسن هیچ‌گاه پروژه‌های شخصی خود را کنار نگذاشت. او زمان آزادش را صرف آزمایش ایده‌های تازه می‌کرد و در انجمن مشهور TIGSource که محل گردهمایی بازی‌سازان مستقل بود، حضوری فعال داشت. یکی از پروژه‌های مهم او RubyDung نام داشت؛ عنوانی که با الهام از بازی Dwarf Fortress ساخته شده بود و روی مکانیک ساخت‌وساز و مدیریت محیط تمرکز داشت. طراحی سه‌بعدی ایزومتریک این پروژه نیز از بازی RollerCoaster Tycoon الهام گرفته بود.
در مارس سال ۲۰۰۹، پرسن شرکت King را ترک کرد و به مجموعه jAlbum که در حوزه اشتراک‌گذاری تصاویر فعالیت می‌کرد، پیوست. با این حال، تغییر محل کار باعث نشد ایده‌های شخصی او متوقف شوند و همچنان توسعه پروژه‌های مستقل را ادامه داد.
چند هفته بعد، در آوریل ۲۰۰۹، او بازی Infiniminer را منتشر کرد؛ یک عنوان چندنفره و متن‌باز که بازیکنان در آن با حفاری، تونل‌سازی و استخراج منابع در دنیایی وسیع به رقابت می‌پرداختند. این پروژه در حقیقت ادامه مسیر RubyDung محسوب می‌شد و بسیاری از ویژگی‌های بصری و گیم‌پلی آن را حفظ کرده بود. با این تفاوت که پرسن در Infiniminer سیستم ساخت‌وساز مبتنی بر بلوک‌ها را به شکلی منسجم‌تر پیاده‌سازی کرد؛ ایده‌ای که بعدها به هسته اصلی ماینکرفت تبدیل شد و مسیر تاریخ بازی‌های ویدیویی را تغییر داد.
شروع مسیر ساخت ماینکرفت
ماینکرفت؛ بازی‌ای که تنها در یک ماه به درآمد رسید
پس از مدتی آزمایش و توسعه پروژه‌های مختلف، مارکوس پرسن در تابستان سال ۲۰۰۹ تصمیم گرفت تمام تمرکز خود را روی ایده‌ای بگذارد که بعدها به نام Minecraft شناخته شد. او در یکی از آخر هفته‌های ماه مه، نمونه اولیه بازی را با الهام از دو عنوان Dwarf Fortress و Infiniminer طراحی کرد و آن را برای دریافت بازخورد در انجمن توسعه‌دهندگان TIGSource منتشر کرد.
نخستین نسخه آزمایشی بازی در تاریخ ۱۶ مه ۲۰۰۹ (۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۸) به‌صورت خصوصی در TigIRC قرار گرفت و تنها یک روز بعد نسخه عمومی آن در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفت. از همان ابتدا، پرسن توسعه بازی را بر اساس پیشنهادها و انتقادهای کاربران پیش می‌برد. تقریباً هر چند روز یک‌بار قابلیت‌های تازه‌ای به بازی اضافه می‌شد و نسخه‌های جدید در اختیار بازیکنان قرار می‌گرفت.
تنها یک ماه پس از انتشار نسخه اولیه، پرسن تصمیم گرفت ماینکرفت را با قیمت ۱۰ یورو عرضه کند. برخلاف انتظار، بازی در همان هفته نخست ۴۰ نسخه فروش داشت و نزدیک به ۴۰۰ یورو درآمد برای او ایجاد کرد؛ اتفاقی که نشان داد این پروژه کوچک می‌تواند آینده‌ای بسیار بزرگ‌تر از تصور اولیه داشته باشد.
محبوبیتی که از دل جامعه بازیکنان شکل گرفت
یکی از دلایل اصلی رشد سریع ماینکرفت، آزادی عمل بی‌نظیر آن بود. بازی تقریباً هیچ آموزش یا راهنمای مشخصی در اختیار کاربران قرار نمی‌داد و بازیکنان مجبور بودند با آزمون‌وخطا روش ساخت ابزارها، خانه‌ها و حتی ساده‌ترین وسایل مانند تخت خواب را کشف کنند.
همین موضوع باعث شد کاربران برای یادگیری ترفندها و دستور ساخت آیتم‌ها به انجمن‌های اینترنتی مراجعه کنند و تجربه‌های خود را با دیگران به اشتراک بگذارند. در مدت کوتاهی، ماینکرفت به یکی از داغ‌ترین موضوعات بحث در انجمن TIGSource و شبکه‌های اجتماعی تبدیل شد و جامعه‌ای فعال از طرفداران پیرامون آن شکل گرفت.
مارکوس پرسن نیز ارتباط نزدیکی با کاربران داشت و تقریباً هر روز بازخوردهای آن‌ها را مطالعه می‌کرد. نتیجه این تعامل، انتشار نسخه‌های آزمایشی متعددی بود که با نام‌های Indev، Survival Test و Infdev بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۰ عرضه شدند و هر کدام امکانات و ویژگی‌های جدیدی را به بازی اضافه کردند.
انتشار نسخه آلفا و آغاز توسعه حرفه‌ای
پس از ماه‌ها توسعه مداوم، ماینکرفت به مرحله‌ای رسید که آماده انتشار اولین نسخه بزرگ خود بود. نسخه Alpha سرانجام در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۰ (۹ تیر ۱۳۸۹) منتشر شد و نقطه عطف مهمی در تاریخ این بازی به شمار می‌رفت.
در آن زمان، پرسن هنوز در شرکت jAlbum مشغول به کار بود، اما استقبال گسترده از ماینکرفت و افزایش فروش آن باعث شد تصمیم بگیرد شغل ثابت خود را کنار بگذارد و تمام وقتش را صرف توسعه این پروژه کند.
از آن پس روند پیشرفت بازی سرعت بیشتری گرفت. در هر به‌روزرسانی، عناصر تازه‌ای مانند بلوک‌های جدید، آیتم‌های متنوع، موجودات دشمن، سیستم بقا و مکانیک‌های پیشرفته‌تر گیم‌پلی به بازی اضافه می‌شدند؛ ویژگی‌هایی که به‌تدریج ماینکرفت را از یک پروژه مستقل کوچک به یکی از تأثیرگذارترین بازی‌های تاریخ صنعت ویدئوگیم تبدیل کردند.
شکل‌گیری استودیو موجنگ و تبدیل ماینکرفت به یک پدیده جهانی
تأسیس موجنگ و آغاز موفقیت بزرگ ماینکرفت
با گذشت زمان، نام ماینکرفت به‌سرعت در انجمن‌ها و شبکه‌های اجتماعی مانند Reddit و 4chan بر سر زبان‌ها افتاد و هر روز افراد بیشتری به تجربه آن روی می‌آوردند. استقبال کاربران به اندازه‌ای بود که فروش نسخه اولیه بازی از مرز ۱۵ هزار نسخه عبور کرد. این موفقیت به مارکوس پرسن نشان داد که پروژه کوچک او دیگر یک بازی مستقل معمولی نیست و ظرفیت تبدیل شدن به یکی از بزرگ‌ترین آثار صنعت بازی را دارد.
در تابستان سال ۲۰۱۰، پرسن به همراه جیکوب پورسر (Jakob Porser)، از همکاران قدیمی خود در شرکت King و توسعه‌دهنده بازی‌های فلش، و همچنین کارل مانه (Carl Manneh)، مدیرعامل وقت jAlbum، استودیوی Mojang را بنیان‌گذاری کرد. تأسیس این استودیو نقطه عطف مهمی در مسیر توسعه ماینکرفت بود و شرایط را برای رشد سریع‌تر بازی، انتشار منظم به‌روزرسانی‌ها و افزایش درآمد آن فراهم کرد.
انتشار نسخه بتا و رشد انفجاری فروش
در نوامبر ۲۰۱۰ نسخه بتای ماینکرفت منتشر شد و استقبال از آن فراتر از انتظار بود. تنها چند ماه بعد، در ۱۲ ژانویه ۲۰۱۱، تعداد نسخه‌های فروخته‌شده بازی به یک میلیون رسید. روند رشد همچنان ادامه یافت و آمار فروش در ماه‌های بعد نیز با سرعت چشمگیری افزایش پیدا کرد؛ به‌طوری‌که در ماه‌های آوریل و اوت ۲۰۱۱ این رقم به ترتیب از دو میلیون و سه میلیون نسخه عبور کرد.
هم‌زمان با این موفقیت‌ها، مارکوس پرسن نخستین رویداد رسمی Minecon را معرفی کرد؛ گردهمایی بزرگی که به محلی برای دیدار طرفداران و توسعه‌دهندگان ماینکرفت تبدیل شد. مدت کوتاهی پس از برگزاری این رویداد، فروش بازی از مرز چهار میلیون نسخه نیز عبور کرد. نکته جالب این بود که تمام این موفقیت‌ها در حالی رقم می‌خورد که ماینکرفت هنوز به نسخه نهایی خود نرسیده بود و همچنان به‌صورت مداوم به‌روزرسانی دریافت می‌کرد.
انتشار نسخه نهایی و واگذاری هدایت پروژه
سرانجام در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۱، استودیوی موجنگ نسخه رسمی و کامل ماینکرفت را با قیمت ۱۹.۹۵ یورو منتشر کرد. این نسخه در همان ابتدای عرضه با استقبال فوق‌العاده کاربران روبه‌رو شد و حدود ۱.۵ میلیون نسخه فروش داشت؛ موفقیتی که درآمد قابل‌توجهی را برای مارکوس پرسن و استودیوی موجنگ به همراه آورد.
چند هفته بعد و در اوایل دسامبر ۲۰۱۱، پرسن تصمیم گرفت مسئولیت مدیریت توسعه بازی را به ینس برگنستن (Jens Bergensten)، که بیشتر با نام Jeb شناخته می‌شود، واگذار کند. از آن زمان، برگنستن هدایت روند تولید و توسعه ماینکرفت را بر عهده گرفت و پرسن بیشتر در جایگاه طراح ارشد و مشاور پروژه حضور داشت.
خرید موجنگ توسط مایکروسافت
موفقیت بی‌سابقه ماینکرفت توجه بسیاری از شرکت‌های بزرگ صنعت بازی را جلب کرد و در نهایت مایکروسافت تصمیم گرفت این مجموعه را به مالکیت خود درآورد. در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۴ (۲۴ شهریور ۱۳۹۳)، این شرکت رسماً اعلام کرد که استودیوی Mojang و تمامی حقوق مربوط به ماینکرفت را با مبلغ ۲.۵ میلیارد دلار خریداری کرده است. این معامله یکی از بزرگ‌ترین خریدهای تاریخ صنعت بازی‌های ویدیویی به شمار می‌رود.
به‌روزرسانی‌های مداوم و گسترش دنیای ماینکرفت
پس از انتشار نسخه کامل که با نام Adventure Update شناخته می‌شود، روند توسعه ماینکرفت هرگز متوقف نشد. موجنگ و بعدها مایکروسافت، به‌صورت منظم بسته‌های به‌روزرسانی بزرگی برای بازی منتشر کردند که هر کدام تجربه کاربران را گسترده‌تر از قبل می‌کرد.
در سال‌های ابتدایی، این آپدیت‌ها بیشتر روی بهبود سیستم‌های اصلی بازی و اصلاح مکانیک‌های گیم‌پلی تمرکز داشتند؛ اما با گذشت زمان، محتوای تازه‌ای مانند زیست‌بوم‌های جدید، موجودات متنوع، آیتم‌های بیشتر و قابلیت‌های گیم‌پلی به بازی اضافه شد.
یکی از مهم‌ترین به‌روزرسانی‌های سال‌های اخیر، The Wild Update بود که در ژوئن ۲۰۲۲ منتشر شد. این آپدیت با معرفی زیست‌بوم‌های تازه، هیولاهای جدید، آیتم‌های متنوع و امکانات بیشتر، بار دیگر نشان داد که ماینکرفت حتی پس از گذشت سال‌ها همچنان در حال رشد و تکامل است و جامعه بزرگ بازیکنان آن همچنان محتوای جدید و جذابی دریافت می‌کنند.
گیم‌پلی ماینکرفت؛ آزادی بی‌پایان در دنیایی بی‌انتها
دنیای ماینکرفت و مکانیک‌های اصلی بازی
ماینکرفت تنها به دنیای اصلی خود یعنی Overworld محدود نمی‌شود و بازیکنان در طول ماجراجویی می‌توانند به دو جهان متفاوت دیگر با نام‌های Nether و The End نیز سفر کنند؛ دنیاهایی که هرکدام ویژگی‌ها، موجودات و چالش‌های منحصربه‌فرد خود را دارند.
اگر تاکنون ماینکرفت را تجربه کرده باشید، احتمالاً مهم‌ترین ویژگی آن یعنی آزادی عمل فوق‌العاده را به‌خوبی می‌شناسید. این عنوان یک بازی سه‌بعدی در سبک سندباکس است که هیچ مسیر مشخصی را به بازیکن تحمیل نمی‌کند. شما می‌توانید هر طور که دوست دارید در جهان بازی ماجراجویی کنید، خانه بسازید، منابع جمع‌آوری کنید، با دشمنان مبارزه کنید یا حتی دنیایی کاملاً جدید خلق کنید. بازی به‌صورت پیش‌فرض از زاویه دید اول شخص اجرا می‌شود، اما در صورت تمایل امکان تغییر دوربین به نمای سوم شخص نیز وجود دارد.
تمام محیط ماینکرفت از بلوک‌های سه‌بعدی تشکیل شده است. این بلوک‌ها انواع مختلفی از مواد مانند سنگ، خاک، چوب، سنگ‌های معدنی، آب، گدازه و ده‌ها عنصر دیگر را شامل می‌شوند و اساس تمام ساخت‌وسازهای بازی را تشکیل می‌دهند.
سیستم ساخت‌وساز و جمع‌آوری منابع
هسته اصلی گیم‌پلی ماینکرفت بر پایه استخراج منابع و ساخت آیتم‌های جدید بنا شده است. بازیکنان با شکستن بلوک‌های مختلف، مواد اولیه موردنیاز خود را به دست می‌آورند و سپس با استفاده از سیستم Crafting می‌توانند ابزار، زره، سلاح، وسایل کاربردی و سازه‌های گوناگون بسازند.
دنیای بازی از میلیون‌ها بلوک تشکیل شده که در قالب یک شبکه سه‌بعدی عظیم کنار هم قرار گرفته‌اند. هر منطقه منابع خاص خود را دارد و بازیکنان با کاوش در محیط می‌توانند مواد کمیاب‌تر را پیدا کرده و تجهیزات پیشرفته‌تری تولید کنند. هرچه در بازی پیشرفت کنید، اهمیت سیستم کرفتینگ نیز بیشتر خواهد شد، زیرا ساخت بسیاری از آیتم‌های ارزشمند نیازمند ترکیب دقیق مواد مختلف است.
جهان بی‌پایان و زیست‌بوم‌های متنوع
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های ماینکرفت، تولید تصادفی نقشه‌های بازی است. هر بار که یک دنیای جدید ایجاد می‌کنید، بازی محیطی کاملاً متفاوت را برای شما می‌سازد؛ به همین دلیل تقریباً هیچ دو نقشه‌ای کاملاً مشابه یکدیگر نیستند.
اگرچه ارتفاع جهان بازی محدود است، اما از نظر وسعت افقی تقریباً دنیایی بی‌انتها پیش روی بازیکن قرار دارد. البته به دلیل محدودیت‌های فنی، امکان دور شدن بیش از ۳۰ میلیون بلوک از نقطه شروع وجود ندارد.
برای مدیریت این دنیای عظیم، ماینکرفت محیط را به بخش‌های ۱۶×۱۶ بلوکی تقسیم می‌کند و تنها قسمت‌هایی را بارگذاری می‌کند که بازیکن به آن‌ها نزدیک می‌شود. این روش باعث می‌شود اجرای بازی حتی در جهان‌های بسیار بزرگ نیز روان باقی بماند.
در طول ماجراجویی با زیست‌بوم‌های متنوعی روبه‌رو خواهید شد؛ از جنگل‌های انبوه و دشت‌های وسیع گرفته تا بیابان‌ها، کوهستان‌های مرتفع، مناطق برفی، غارهای عمیق و دریاچه‌های گدازه. علاوه بر این، ماینکرفت دارای چرخه کامل شب و روز است و هر شبانه‌روز در بازی تقریباً ۲۰ دقیقه از زمان واقعی طول می‌کشد.
حالت‌های مختلف بازی و دنیاهای دیگر
در ابتدای ساخت هر جهان، بازیکنان می‌توانند یکی از حالت‌های مختلف بازی را انتخاب کنند. ماینکرفت در مجموع پنج حالت اصلی را در اختیار کاربران قرار می‌دهد و هر کدام را می‌توان با درجه سختی دلخواه تجربه کرد. هرچه سختی بازی بیشتر باشد، دشمنان آسیب بیشتری وارد می‌کنند و زنده ماندن دشوارتر خواهد شد.
علاوه بر دنیای اصلی Overworld، دو جهان دیگر نیز در بازی وجود دارند که تجربه‌ای کاملاً متفاوت ارائه می‌دهند.
Nether دنیایی زیرزمینی و خطرناک است که تنها از طریق ساخت پورتال می‌توان وارد آن شد. این سرزمین مملو از منابع کمیاب، موجودات خاص و محیطی آتشین است. یکی از ویژگی‌های مهم Nether این است که هر یک بلوک جابه‌جایی در آن، معادل هشت بلوک حرکت در Overworld محسوب می‌شود؛ قابلیتی که سفرهای طولانی را بسیار سریع‌تر می‌کند.
در مقابل، The End آخرین مقصد ماجراجویی بازیکنان به شمار می‌رود. دسترسی به این دنیا از طریق پورتال‌های ویژه‌ای امکان‌پذیر است که در نقاط خاصی از Overworld قرار دارند. The End از جزایر معلق در فضایی تاریک و بی‌انتها تشکیل شده و بزرگ‌ترین جزیره آن محل زندگی باس نهایی بازی یعنی Ender Dragon است. شکست دادن این اژدها یکی از مهم‌ترین اهداف بازیکنان در بخش بقای ماینکرفت محسوب می‌شود و پایان اصلی ماجراجویی را رقم می‌زند.
نسخه‌های مختلف ماینکرفت؛ از رایانه تا موبایل و کنسول
از زمان انتشار نسخه رسمی Minecraft، این بازی روی پلتفرم‌های مختلف عرضه شده و نسخه‌های متنوعی از آن در دسترس کاربران قرار گرفته است. در این بخش تمرکز ما روی نسخه‌های اصلی ماینکرفت است و به نسخه‌های فرعی یا اسپین‌آف در مطلبی جداگانه خواهیم پرداخت.
در سپتامبر سال ۲۰۱۷، نسخه کلاسیک بازی با نام Minecraft: Java Edition شناخته شد و در کنار آن، نسخه Bedrock Edition به‌عنوان نسخه‌ای یکپارچه برای چندین پلتفرم معرفی شد. چند سال بعد، در آوریل ۲۰۲۰، انویدیا نسخه‌ای آزمایشی از ماینکرفت را با پشتیبانی از فناوری‌های Ray Tracing و DLSS برای کارت‌های گرافیک RTX منتشر کرد. این نسخه پس از طی دوره آزمایشی، در ۸ دسامبر ۲۰۲۰ (۱۸ آذر ۱۳۹۹) به‌صورت رسمی عرضه شد و بازخوردهای مثبتی از سوی کاربران و منتقدان دریافت کرد.
در ادامه با مهم‌ترین نسخه‌های ماینکرفت آشنا می‌شویم.
Minecraft: Pocket Edition
اولین نسخه موبایلی ماینکرفت با نام Minecraft: Pocket Edition در ۱۱ اوت ۲۰۱۱ (۲۰ مرداد ۱۳۹۰) به‌صورت آزمایشی برای گوشی Xperia Play و دستگاه‌های اندرویدی منتشر شد. این نسخه پس از مدتی روی سایر گوشی‌های سازگار نیز در دسترس قرار گرفت.
پس از خرید استودیوی موجنگ توسط مایکروسافت، نسخه‌ای از این بازی برای Windows Phone نیز منتشر شد. در نهایت، توسعه این نسخه ادامه یافت تا اینکه در ۱۹ دسامبر ۲۰۱۶ (۲۹ آذر ۱۳۹۵) نسخه کامل آن برای سیستم‌عامل‌های اندروید، iOS و ویندوز فون عرضه شد.
یک سال بعد، مایکروسافت تصمیم گرفت Pocket Edition را کنار بگذارد و آن را با Bedrock Edition جایگزین کند. این نسخه علاوه بر بهبودهای فنی، قابلیت Cross-Platform را نیز فراهم کرد تا کاربران موبایل، ایکس‌باکس وان و نینتندو سوییچ بتوانند در یک دنیای مشترک بازی کنند.
نسخه‌های کنسولی (Legacy Console Edition)
موفقیت ماینکرفت تنها به رایانه و موبایل محدود نشد و این بازی خیلی زود راه خود را به کنسول‌های بازی نیز باز کرد.
نسخه Xbox 360 در ۹ مه ۲۰۱۲ (۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۱) منتشر شد. اگرچه این نسخه نسبت به نسخه رایانه شخصی محدودیت‌هایی مانند کوچک‌تر بودن نقشه و تفاوت در سیستم ساخت آیتم‌ها داشت، اما با استقبال گسترده کاربران روبه‌رو شد.
در ادامه، نسخه Xbox One در ۵ سپتامبر ۲۰۱۴ (۱۴ شهریور ۱۳۹۳) منتشر شد و با دنیایی وسیع‌تر، عملکرد بهتر و امکانات بیشتر نسبت به نسخه نسل قبل همراه بود.
کاربران پلی‌استیشن نیز مدت زیادی منتظر نماندند. نسخه PlayStation 3 در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۳ (۲۶ آذر ۱۳۹۲) و نسخه PlayStation 4 در ۴ سپتامبر ۲۰۱۴ (۱۳ شهریور ۱۳۹۳) منتشر شدند و میلیون‌ها نفر توانستند ماینکرفت را روی کنسول سونی تجربه کنند.
نینتندو نیز به جمع پلتفرم‌های میزبان این بازی پیوست. ابتدا نسخه Wii U در ۱۷ دسامبر ۲۰۱۵ (۲۶ آذر ۱۳۹۴) عرضه شد و پس از آن، در ۱۱ مه ۲۰۱۷ (۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۶) نسخه مخصوص Nintendo Switch منتشر شد؛ نسخه‌ای که هنوز هم یکی از محبوب‌ترین عناوین این کنسول به شمار می‌رود.
Minecraft Education
یکی دیگر از نسخه‌های متفاوت این مجموعه، Minecraft Education است؛ نسخه‌ای که با هدف استفاده در مدارس و مراکز آموزشی توسعه داده شد.
این نسخه بر پایه Bedrock Edition ساخته شده و ابزارهای آموزشی متنوعی را در اختیار معلمان و دانش‌آموزان قرار می‌دهد تا مفاهیمی مانند برنامه‌نویسی، ریاضیات، علوم و کار گروهی را در محیطی تعاملی آموزش دهند.
Minecraft Education ابتدا در ۱ نوامبر ۲۰۱۶ برای Windows و macOS عرضه شد و بعدها به سیستم‌عامل‌های iPadOS و ChromeOS نیز راه پیدا کرد.
سایر نسخه‌های ماینکرفت
علاوه بر نسخه‌های اصلی، ماینکرفت در طول سال‌ها روی پلتفرم‌های مختلف با عناوین گوناگونی منتشر شده است. از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به Minecraft for Windows، Minecraft Classic، Minecraft 4K و نسخه مخصوص Raspberry Pi اشاره کرد که هرکدام با هدف خاصی توسعه یافته‌اند.
راز محبوبیت ماینکرفت روی همه پلتفرم‌ها
یکی از مهم‌ترین دلایل موفقیت ماینکرفت، دسترسی آسان آن روی طیف گسترده‌ای از دستگاه‌ها است. کاربران می‌توانند این بازی را روی رایانه‌های شخصی، گوشی‌های هوشمند، تبلت‌ها و تقریباً تمام کنسول‌های مطرح تجربه کنند. همین گستردگی باعث شده میلیون‌ها بازیکن در سراسر جهان وارد دنیای بلوکی ماینکرفت شوند و آثار خلاقانه‌ای خلق کنند که بسیاری از آن‌ها به پروژه‌هایی شگفت‌انگیز تبدیل شده‌اند.
البته دنیای ساخته‌های کاربران ماینکرفت آن‌قدر وسیع است که در یک مقاله نمی‌گنجد. به همین دلیل، در مطلبی جداگانه به معرفی مشهورترین نقشه‌ها، سازه‌ها و پروژه‌های خلاقانه‌ای خواهیم پرداخت که طی سال‌های اخیر توسط جامعه بزرگ بازیکنان این بازی ساخته شده‌اند.
